XII LO - szkoła z poezją

 O Tadeuszu Różewiczu mówi się, że nie lubi udzielać wywiadów. Patrząc na zbiór opracowany przez Jana Stolarczyka można odnieść jednak nieco inne wrażenie. Sięgając po opasły zbiór rozmów z artystą miałam nadzieję, że dowiem się czegoś więcej o jego fascynacjach, doświadczeniach, inspiracjach.

"Wbrew sobie" nie jest pozycją łatwą w odbiorze. Występuje w niej wiele odniesień do przedstawicieli kultury XX. wieku czy historii. Czytelnik, który (jak ja) stawia dopiero pierwsze kroki w świecie literatury i nie zna na wylot dzieł Różewicza, nie ma szans na pełne zrozumienie tekstów. Może jednak nakreślić w swojej głowie rys historii artysty, a później odkrywać dramaty lub tomiki wierszy, o których przeczytał i go zainteresowały. 

Tadeusz Różewicz, jak na osobę unikającą wywiadów, mówi zadziwiająco dużo. Zapytany raz o coś stara się wyczerpać temat (dlatego w niektórych rozmowach można znaleźć powtórzenia, które bywają irytujące), czasem jego wypowiedź staje się monologiem (tak wygląda wywiad przez Marca Robinsona, który opuścił swoje pytania uznając je za zbędne). Podczas rozmowy z Czesławem Miłoszem (świetne 5 dialogów wieńczących zbiór) Różewicz także wydaje się być stroną dominującą. Nie zmniejsza to jednak wartości Miłosza, a dyskusja ma ogromną wartość intelektualną. 

Po lekturze czuję, że lepiej rozumiem tego poetę, dramaturga i prozaika. Dostałam to, czego oczekiwałam. Nawet jeśli tym razem czasami nie byłam w stanie odnaleźć się pośród literackiego kontekstu, to uważam, że kolejnym razem poradzę sobie lepiej, ponieważ nie wątpię, że wrócę jeszcze do tej pozycji literackiej.

Chcieliśmy zaprezentować pierwszy (licealny), subiektywny ranking poetów, którzy genialną twórczością potrafią pobudzać zmysły. Bliski nam - uczniom, młodym czytelnikom, a także innym, nawet poza granicami kraju. Dobry poeta to ten, którego wiersz żyje nawet po jego śmierci. Tutaj nie zabraknie tych, którzy tworzą równolegle do nas, a także tych, którzy przywitali się w swojej wędrówce z Charonem po Styksie.

1. Wisława Szymborska
"ur. 2 lipca 1923 na Prowencie, polska poetka, eseistka
i krytyk literacki, tłumacz, felietonistka; członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Polskiej Akademii Umiejętności, laureatka literackiej Nagrody Nobla (1996). Odznaczona Orderem Orła Białego."

Pierwsze, zaszczytne miejsce dla damy polskiej sceny literackiej - Wisławy Szymborskiej. Poetka niesłychana, posiadająca brawurowe wiersze. Pierwsza klasa możliwie wszelkich konspektów. Pomysły na wiersz i odtworzenie ich
z myśli współtowarzyszy niemal na jednej płaszczyźnie. Często irracjonalne, mocno metafizyczne pomysły zamieniają się
w bogaty w doświadczenie dorobek jej życia. Wierszami: "Pierwsza fotografia Hitlera", "Na wieży Babel", "Terrorysta,
on patrzy" podbiła moje serce od pierwszego przeczytania,
od pierwszej emocji. Z całą stanowczością zasłużona lokata.

2. Zbigniew Herbert
"(ur. 29 października 1924 we Lwowie, zm. 28 lipca 1998
w Warszawie) – polski poeta, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk; kawaler Orderu Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof."

W większości kojarzony z dziełem: "Pan Cogito", dzięki któremu pokazał naturę filozofa. Człowiek
o ciekawym, dynamicznym życiorysie, który poprzez pasję pisarską opowiada historie życia. Długoletni przyjaciel Czesława Miłosza, który pisze o Nim: "Herbert był człowiekiem bardzo skomplikowanym psychicznie, jego poezja jest odbiciem tych zmiennych stanów. To był człowiek, który mało pisał o sobie. Jego poezja była kaligraficzna. Tylko w paru wierszach, jak te w ostatnim tomie, zbliżył się do spraw osobistych. W tym tomie są wiersze bardzo przypadkowe,
ale równocześnie są takie, które stanowią jakby pożegnanie z życiem, rodzaj testamentu". Wierszem "Siódmy anioł" i  ukazaniem spojrzenia na świat sfery sacrum, rozpalił we mnie chęć pogłębiania jego literatury.

 3. Czesław Miłosz

"(ur. 30 czerwca 1911 w Szetejniach, zm. 14 sierpnia 2004 w Krakowie) – polski prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz; w latach 1951–1989 na emigracji, do 1960 we Francji, następnie w Stanach Zjednoczonych; w Polsce do 1980 obłożony cenzurą; laureat Neustadt International Prize for Literature (1978) i Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1980); profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Uniwersytetu Harvarda; w 1993 powrócił do kraju, członek Polskiej Akademii Umiejętności, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, kawaler Orderu Orła Białego; pochowany w Krypcie Zasłużonych na Skałce" 

Światowej klasy poeta poruszający tematykę bliską każdemu, kultura, sumienie, czy katastroficzna kara.
Po zapytaniu prostego przechodnia: "Kim jest Czesław Miłosz?", bez problemu jesteśmy w stanie usłyszeć odpowiedź: "Jeden z najwybitniejszych, polskich poetów". Jego ogromny księgozbiór został przetłumaczony na 44 języki. Sam starał się stworzyć dzieła idealne, po napisaniu pracował długi czas nad każdym z nich. Czesław Miłosz z miejscem
na podium w naszym rankingu!

4. Tadeusz Różewicz

"(ur. 9 października 1921 w Radomsku) – polski poeta, dramaturg, prozaik
i scenarzysta, członek Wydziału VI Twórczości Artystycznej PAU; brat Janusza i Stanisława, ojciec Jana."

Poeta nietuzinkowy, obok którego nie można przejść obojętnie. Nie bez przyczyny nazywany jest jednym
z najwybitniejszych polskich pisarzy współczesnych. Prócz tego, że jego poezja ma wymiar nowatorski, w której wspomina o przeżyciach wojennych, które to zaburzyło Jego poczucie sensu. Warte podkreślenia jest to, że mieszka
w naszym przepięknym mieście - Wrocławiu.

5. Julian Tuwim 
(ur. 13 września 1894 w Łodzi, zm. 27 grudnia 1953
w Zakopanem) – polski poeta, pisarz, autor wodewili, skeczy, librett operetkowych i tekstów piosenek, żydowskiego pochodzenia, jeden z najpopularniejszych poetów dwudziestolecia międzywojennego. Współzałożyciel kabaretu literackiego „Pod Picadorem” i grupy poetyckiej „Skamander”. Bliski współpracownik tygodnika „Wiadomości Literackie”. Tłumacz poezji rosyjskiej, francuskiej, niemieckiej oraz łaciny. Brat polskiej literatki
i tłumaczki Ireny Tuwim, kuzyn aktora kabaretowego
i piosenkarza Kazimierza "Lopka" Krukowskiego.

Julian Tuwim to postać kontrowersyjna. Z jednej strony poukładany autor przecudownych wierszy dla dzieci, natomiast z drugiej: ekscentryczny, wyindywidualizowany, nowatorski pisarz, który wyśmiewa, komentuje. Nie każdy też wie, że działał jako kabareciarz. Ciekawość wzbudza wypełnienie jego zbiorów akcentami pacyfizmu, antyfaszyzmu. Naturalnie, polecamy przeczytać Jego inne pozycje niźli "Lokomotywę".